Wszystko o metodzie

W tym miejscu znajdziesz całą podstawową wiedzę na temat metody objawowo-termicznej. Przygotowaliśmy to specjalnie dla Ciebie w sposób jasny i przejrzysty. Poniżej znajdziesz spis wszystkich tematów.

Jeśli więc w trakcie korzystania z metody  będziesz potrzebować, aby wrócić do niektórych treści, znajdziesz je bez problemu w tej zakładce, klikając w interesujący Cię temat z poniższego spisu.

Jeśli w trakcie zapoznawania się z metodą napotkasz trudności, nie martw się i nie poddawaj! Z doświadczenia wiemy, że na początku ilość informacji wydaje się duża – niesie jednak ze sobą ogromną wartość.

Pamiętaj, że zawsze możesz skontaktować się z nauczycielem metody ze swojego miasta  lub do nas napisać korzystając z zakładki KONTAKT, aby uzyskać pomoc.

Fizjologia cyklu

W życiu kobiety od okresu dojrzewania do przekwitania naprzemiennie, zgodnie z prawami fizjologii, przeplatają się okresy płodności i niepłodności. Zdrowy mężczyzna natomiast, jest płodny przez całe swoje dorosłe życie: od dojrzewania do śmierci.

W związku z tym wspólna płodność małżonków, z którą wiąże się możliwość poczęcia dziecka, przypada na okres płodności żony. Dlatego prawidłowe rozpoznawanie stanu płodności kobiety umożliwia małżeństwu skuteczne i w pełni ekologiczne planowanie rodziny, wolne od uciekania się do jakichkolwiek środków czy działań zaburzających naturalną płodność lub przebieg współżycia.

Cykl miesiączkowy to cały zespół zjawisk związanych z płodnością kobiety, zachodzących w czasie od pierwszego dnia miesiączki do ostatniego dnia przed następną miesiączką. Cykl miesiączkowy nazywany jest również cyklem hormonalnym, ponieważ jest efektem działania hormonów podwzgórza, przysadki mózgowej i jajników. Zmiany zachodzące w przebiegu cyklu obejmują cały organizm kobiety łącznie z jej psychiką, ale w sposób szczególny uwidaczniają się w jej narządzie rodnym.

Za początek cyklu przyjmuje się pierwszy dzień krwawienia miesiączkowego, a za jego koniec uznawany jest ostatni dzień przed następną miesiączką. Najważniejszym punktem cyklu jest jajeczkowanie (owulacja), czyli uwolnienie komórki jajowej z jajnika.

Owulacja dzieli cykl na dwie części: fazę przedowulacyjną (od pierwszego dnia miesiączki do owulacji), w której dominującymi hormonami płciowymi są estrogeny i poowulacyjną, w której rządzi progesteron (od owulacji do ostatniego dnia przed następną miesiączką lub początkiem cyklu bezmiesiączkowego).

Faza dojrzewania pęcherzyka

Faza przedowulacyjna, inaczej estrogenowa ze względu na przyczyny i skutki działania estrogenów nazywana jest również fazą dojrzewania jajeczka, pęcherzykową, folikularną, fazą niższych temperatur. Jej długość jest zmienna. W czasie jej trwania podstawowa temperatura ciała kobiety utrzymuje się na niższym poziomie.

W tej fazie stopniowo zwiększa się ilość hormonów estrogenów, co wpływa na ciało w następujący sposób:

– temperatura ciała utrzymuje się na niższym poziomie,

– błona śluzowa macicy, która w czasie miesiączki złuszczyła się i została wydalona razem z krwią miesiączkową, teraz stopniowo odbudowuje się i rozrasta,

– szyjka macicy będąca zwykle dość twarda i zamknięta, kilka dni przed owulacją staje się bardziej miękka i lekko się rozwiera (około 0,5 cm), zmienia się również położenie szyjki (nisko-wysoko),

– kilka dni przed owulacją, gruczoły szyjki macicy zaczynają wytwarzać specyficzną wydzielinę śluzową, która wypełnia kanał szyjki, spływa do pochwy i wypływa na zewnętrzne narządy płciowe.

 

Początkowo jest to śluz gorszej jakości, zmieniający się później w śluz dobrej jakości. Charakteryzuje się on tym, że jest przejrzysty, szklisty, śliski, ciągnący, dający odczucie mokrości. Z wyglądu przypomina wtedy surowe białko jaja kurzego. Czasem zawiera w sobie domieszkę krwi.

Śluz szyjkowy jest niezwykle istotny w procesie zapłodnienia. Wytwarzany jest pod wpływem estrogenów i jego obecność jest konieczna do utrzymania plemników przy życiu. Stanowi on dla nich idealne warunki – ma odczyn zasadowy, jest bogaty w substancje odżywcze, uzdalnia je do zapłodnienia i ułatwia ich ruchliwość.

Plemniki mogą też „czekać” kilka dni, ukryte w śluzie w kryptach szyjki macicy. W dniach w których go nie ma, plemniki giną w kwaśnym środowisku pochwy w ciągu około 30 minut. Wytwarzanie tego rodzaju śluzu trwa tylko kilka dni i ustaje zaraz po owulacji, poprzez pojawienie się w organizmie progesteronu, produkowanego przez ciałko żółte.

Z dniem owulacji kończy się pierwsza faza cyklu miesiączkowego. Jej długość nie jest jednak stała – może być dłuższa lub krótsza w zależności od cyklu. To właśnie ta faza wydłuża się również, kiedy kobieta wystawiona jest przykładowo na dłuższy stres czy kluczowe zmiany w codziennym funkcjonowaniu. Długość fazy ciałka żółtego jest stała i wynosi  średnio 12-16 dni.

Jajeczkowanie

Jest to zjawisko będące najważniejszym punktem cyklu. Owulacja dzieli cykl na dwie fazy: przed jajeczkowaniem (faza dojrzewania pęcherzyka – opisana powyżej) oraz po jajeczkowaniu (faza ciałka żółtego – opisana poniżej).

W cyklu miesiączkowym, w jajniku prawym lub lewym,  dojrzewa dominujący pęcherzyk jajnikowy. Gdy osiągnie on pełną dojrzałość (ma wówczas 2 cm średnicy) pęka, a komórka jajowa wydostaje się z niego i zostaje zassana do jajowodu.

Moment wydostania się komórki jajowej z jajnika nazywamy jajeczkowaniem lub owulacją. Jajeczko jest okrągłą komórką o średnicy 1/5 milimetra – a więc wielkości małego punktu. Żyje po owulacji 12-24 godzin, sama możliwość zapłodnienia to 6-8 godzin. Jeżeli w tym czasie nie spotka się z plemnikiem i nie zostanie zapłodnione, zanika, a w około dwa tygodnie później występuje miesiączka.

Do pęknięcia pęcherzyka i wydalenia z niego komórki jajowej przyczynia się hormon lutropina (LH)  wytwarzany przez przysadkę mózgową. Jeżeli nie ma tego hormonu, co zdarza się szczególnie często w okresie przekwitania, to pęcherzyk nie pęka i nie ma jajeczkowania. W pęcherzyku może utworzyć się wtedy ciałko żółte, zwykle słabsze, a komórka jajowa zanika.

Zapewne słyszałeś lub słyszałaś o micie i  związanych z nim obawach przed dodatkowym jajeczkowaniem. A zwłaszcza przed możliwością dodatkowego jajeczkowania sprowokowanego przez jakieś przeżycia. Dodatkowe jajeczkowanie nie występuje – nawet w najdłuższym cyklu jest ono tylko jedno. Może się zdarzyć, że równocześnie dojrzewają i wydostają się z jajnika dwie komórki jajowe lub nawet więcej, co może być przyczyną ciąży mnogiej.  Następuje to jednak zawsze w tym samym czasie, w ciągu jednej doby. Dodatkowemu jajeczkowaniu w późniejszym czasie przeciwdziała progesteron – hormon pojawiający się zaraz po jajeczkowaniu.

 

Czasem zdarzają się cykle bezowulacyjne, które mogą być przyczyną niepłodności kobiety: dojrzały pęcherzyk nie pęka, zatrzymuje w sobie komórkę jajową, a w jego ściankach tworzy się ciałko żółte. Komórka jajowa wtedy zanika. Przyczyną trudności z poczęciem dziecka może być też zbyt skąpe lub krótkotrwałe wytwarzanie śluzu w szyjce macicy, pomimo prawidłowego jajeczkowania.

 

Plemniki czyli męskie komórki płciowe, powstają w jądrach mężczyzny. W czasie jednego aktu płciowego wydostaje się z płynem nasiennym około 200 milionów plemników.  W obecności śluzu szyjkowego plemniki mogą żyć 3-6 dni i potrafią przebyć drogę z pochwy do jajowodów przez macicę w ciągu 1,5 godziny.

Gdy plemniki zbliżają się do komórki jajowej, poruszają się szybciej i otaczają ją. Plemnik, który przeniknie przez ochronną otoczkę i wniknie do wnętrza komórki jajowej, zapładnia ją, a otoczka komórki jajowej staje się nieprzenikliwa dla następnych plemników. Poprzez połączenie się plemnika i komórki jajowej powstaje całkowicie nowa komórka, w której połowa chromosomów pochodzi od ojca a połowa od matki – jest to nowy człowiek.

Faza ciałka żółtego

Faza ta zaczyna się po jajeczkowaniu i trwa do ostatniego dnia przed wystąpieniem miesiączki. Jej długość jest raczej stała i wynosi średnio 12 do 16 dni (z możliwością odchyleń 10 do 17 dni).

W miejscu pękniętego pęcherzyka, z którego wydostała się dojrzała komórka jajowa, tworzy się ciałko żółte produkujące progesteron. Jest to hormon drugiej fazy cyklu i wpływa na ciało kobiety w następujący sposób:

  •  przyczynia się do dalszego rozwoju i rozpulchniania błony śluzowej jamy macicy po to, aby dziecko mogło się w niej zagnieździć,
  •  blokuje dojrzewanie pęcherzyka – dlatego właśnie w jednym cyklu nie ma nigdy kolejnego jajeczkowania,
  •  temperatura ciała kobiety podnosi się o parę kresek i obniża się dopiero tuż przed wystąpieniem miesiączki,
  •  szyjka macicy zamyka się i twardnieje, zmienia się jej położenie,
  •  śluz gęstnieje i dodatkowo blokuje kanał szyjki macicy.

 

Progesteron może być też przyczyną nieznacznego napięcia i obrzmienia piersi, szczególnie odczuwalnego kilka dni przed miesiączką. Objawy te zanikają wraz z pojawieniem się krwawienia.  Na parę dni przed miesiączką, u wielu kobiet zauważa się zwiększoną pobudliwość nerwową,  występujące bóle głowy oraz nóg – tak zwany zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS).

U większości kobiet w fazie progesteronowej nie zauważa się żadnej wydzieliny i przeważa uczucie suchości przedsionka pochwy. U niektórych kobiet istnieje stała, nieznaczna wydzielina –  jest ona objawem fizjologicznym, nie chorobowym i jest bardzo łatwa do odróżnienia od śluzu.

Faza ciałka żółtego od wieczora 3. lub 4. dnia podwyższonej temperatury (po zaniknięciu charakterystycznego śluzu szyjkowego dobrej jakości) jest z całą pewnością okresem niepłodności.  Nazywany jest on również okresem niepłodności po jajeczkowaniu.

Jeżeli nie doszło do zapłodnienia komórki jajowej, to ciałko żółte zanika po 12 – 16 dniach.  Temperatura ciała najczęściej obniża się i występuje krwawienie miesiączkowe.  Polega ono na złuszczeniu się niepotrzebnej już, rozpulchnionej błony śluzowej.

W przypadku zapłodnienia komórki jajowej temperatura utrzymuje się na wyższym poziomie, ciałko żółte nie zanika, dalej się rozwija i wydziela progesteron – zwany hormonem ciążowym lub hormonem macierzyństwa.  Jest on obecny w ciele kobiety przez pierwsze miesiące ciąży, aż rozwinie się łożysko. Progesteron przyczynia się do utrzymania ciąży. Wyższa temperatura po szczycie objawu śluzu, trwająca dłużej niż 18 dni, wskazuje na prawdopodobieństwo poczęcia dziecka.

Ubiór i higiena intymna

Zanim omówione zostaną zasady dotyczące obserwacji, warto poruszyć jeszcze jeden temat – kwestię higieny i ubioru. Są one o tyle ważne, że bardzo często wpływają na obserwacje.

 

Bielizna

Najlepiej wybrać bieliznę wykonaną z naturalnych materiałów – przykładowo bawełnianą czy bambusową. Pozwala to na lepszą cyrkulację powietrza w okolicy zewnętrznych narządów płciowych, dzięki czemu nie dochodzi do przegrzania pochwy. Przy uciążliwej wydzielinie lub upławach warto zrezygnować z podpasek, wkładek i tamponów – stosowanie ich codziennie może doprowadzić do infekcji i upławów.

Pamiętaj! Przy wystąpieniu jakiejkolwiek infekcji, ważne jest, aby oboje partnerzy leczyli się równocześnie – dzięki temu możliwe jest uniknięcie ponownego, wzajemnego zarażenia się.

 

Środki higieny intymnej

W czasie miesiączki nie zaleca się używania tamponów dopochwowych. Jeżeli jednak nie chcesz z nich rezygnować, lepiej używać ich tylko w dniach silnego krwawienia. Pochwa zamknięta tamponem staje się świetnym inkubatorem dla zarazków. Na pożywce z krwi rozwijają się patologiczne drobnoustroje, co może prowadzić nawet do wstrząsu toksycznego. Tampony mogą też powodować mikrouszkodzenia ścianek pochwy. Ich duża chłonność sprawia, że pod koniec miesiączki ścianki pochwy są osuszane z fizjologicznej wydzieliny zawierającej pałeczki kwasu mlekowego. Likwidując naturalną obronę przed infekcjami, tampony sprzyjają chorobom układu rozrodczego.

Wybierając podpaski czy tampony, warto zwrócić uwagę na ich skład – najlepiej wybrać te produkowane z bawełny organicznej lub innych, naturalnych materiałów.

W pielęgnacji miejsc intymnych najlepiej unikać stosowania alkalicznego mydła. Ujście pochwy należy myć samą wodą lub ewentualnie kwaśnym żelem do higieny intymnej.

Prowadzenie obserwacji

Naturalne metody rozpoznawania płodności opierają się na naukowo zbadanych i potwierdzonych zasadach:

  •  poczęcie jest możliwe tylko w okresie okołoowulacyjnym,
  •  okresowi jajeczkowania towarzyszą charakterystyczne, dające się zaobserwować objawy.

Połączenie obserwacji tych objawów daje dużą pewność w wyznaczaniu dni płodności i niepłodności w cyklu, pozwala kobiecie poznać rytm własnego ciała. Poniżej przedstawione są zasady stosowania metody objawowo-termicznej. Skuteczność reguł określa się wskaźnikiem Pearla.

 

W metodzie Rötzera płodność kobiety rozpoznaje się na podstawie wspólnej analizy zmian powiązanych ze sobą wskaźników:

  • wysokości podstawowej temperatury ciała,
  • jakości śluzu wydzielanego przez szyjkę macicy,
  • cech szyjki macicy spostrzeganych w czasie badania dokonywanego przez kobietę (obserwacja szyjki nie jest obowiązkowa).
Mierzenie temperatury

Temperaturę ciała mierzy się rano, zaraz po przebudzeniu, nie wstając wcześniej z łóżka, możliwie o tej samej porze. Przedział czasu powinien wynosić maksymalnie półtorej godziny. Różnice do 45 minut wcześniej lub do 45 minut później od wyznaczonej, umownej pory mierzenia, nie mają znaczenia przy interpretacji karty. Większą różnicę czasu należy zawsze zanotować na karcie obserwacji.  W doborze pory, warto wybrać ją w ten sposób, aby nie przecinała się z godziną 7:30. O tej porze występuje zazwyczaj dobowa zmiana temperatury.  Dlatego też na pomiar temperatury najlepiej wyznaczyć 1,5 h okres czasu przed 7:30.

 

Ważne jest, aby w trakcie jednego cyklu używać tego samego termometru. Wszelkie zmiany termometru należy zanotować na karcie obserwacji. INER rekomenduje lekarskie lub owulacyjne termometry szklane z cieczą  metaliczną. Termometry możesz znaleźć w naszym sklepie internetowym.

 

Temperaturę mierzy się w odbytnicy, w pochwie lub w ustach pod językiem. Dwa pierwsze sposoby mierzenia uważane są za dokładniejsze. Najczęstsze mierzenie temperatury pod pachą nie jest miarodajne – stąd potrzebne jest wybranie jednej z trzech podanych powyżej metod.  Bardzo istotne jest, aby w czasie jednego cyklu miesiączkowego stosować tylko jeden sposób mierzenia temperatury.

Czas pomiaru zależny jest od miejsca dokonywania pomiaru oraz rodzaju używanego termometru. Zaraz po zmierzeniu należy temperaturę zaznaczyć na karcie obserwacji. Wszystkie zaburzenia pomiaru temperatury należy również zaznaczyć na karcie obserwacji.

 

Warunki mierzenia temperatury po przebudzeniowej:

  • stała pora  w przedziale czasu półtorej godziny, nie przecinające się z 7:30,
  • mierzona zaraz po przebudzeniu się, przed wykonywaniem jakichkolwiek czynności,
  • pomiar wykonywany tym samym termometrem w jednym cyklu,
  • określone jedno miejsce pomiaru w danym cyklu.

 

Czas pomiaru, w zależności od wybranej metody:

  • w odbycie (rektalnie) – 5 minut termometrem rtęciowym lekarskim, 5 minut lekarskim lub owulacyjnym termometrem szklanym z cieczą  metaliczną,
  • w pochwie (waginalnie) –  termometr należy przytrzymać ręką – 5 minut termometrem rtęciowym lekarskim, 5 minut lekarskim lub owulacyjnym termometrem szklanym z cieczą  metaliczną,
  • w ustach pod językiem (oralnie) – termometr umieszczamy w kieszonce cieplnej, blisko zębów trzonowych, zawsze z tej samej strony jamy ustnej; ust nie można w tym czasie otwierać – 8 minut termometrem rtęciowym lekarskim, 5 minut lekarskim lub owulacyjnym termometrem szklanym z cieczą  metaliczną.

Wysokość  temperatury należy odczytać i od razu nanieść  na kartę obserwacji.

Gdy kobieta pracuje w nocy lub na zmiany

Jeżeli występuje taka sytuacja,  pomiar powinno się wykonywać po, co najmniej, 1-godzinnym wypoczynku – nie musi to być sen – i zaznaczyć na karcie obserwacji godzinę mierzenia. Jak wykazuje doświadczenie, karty takie są również dobrze czytelne.

 

Wskazane jest mierzenie temperatury po przebudzeniowej codziennie, od dnia po miesiączce (nie później niż od 5 dnia cyklu) do końca cyklu. Po osiągnięciu wprawy wiele kobiet mierzy temperaturę do stwierdzenia 4 kolejnych dni z wyższą temperaturą. Jest to tak zwane postępowanie uproszczone.

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.